اجتماع و نه فقط فقدان بیماری، (کاپلان وسادرک، ترجمه پورافکاری، 1994، به نقل از بایبورپی 1378) شفیع آابدی و ناصری (1381) سلامت روانی را به داشتن هدف انسانی در زندگی، سعی در حل عاقلانه مشکلات زندگی،‌سازگاری با محیط اجتماعی براساس موازین علمی‌و اخلاقی،‌ایمان به کار و مسئولیت و پیروی از اصل نیکوکاری و اصل خیرخواهی مربوط می‌دانند.
از نظر آنان سلات روانی عبارت است از سازگاری درست با خود و محیط اجتماعی است.

تعریف عملیاتی مجموع نمراتی که فرد در چهار مقیاس پرشنامه سلامت عمومی‌بدست می‌آورد و در دامنه حداقل 0 تا حداکثر 84 می‌تواند قرار بگیرد و نمره پاییت از 23 و نمره بالاتر از آن نشانه عدم سلامت روانی است (هرمن 1376)
6ـ3 دانشجویان، افرادی هستند که بر طبق ضوابط با برگزاری آزمون سراسری انتخاب و به دانشگاه راه یافته و در رشته های مربوط به دانشکده علوم پایه و همچنین در رشته های دانشکده علوم تربیتی مشغول به تحصیل هستند.
خلاصه: در‌این فصل ابتدا مساله پژوهش بطور اجمال در زمینه سلامت عمومی‌دانشجویان مطرح شده سپس سوالات و اهداف پرژهش مطرح شده و در ادامه در مورد اهمیت و ضرورت و سوالهای پژوهش توضیحاتی داده و در پایان توضیحاتی درباره تعاریف نظری و عملیاتی متغیرهای موضوع مورد بررسی ارائه گردید.

فصل دوم

پیشینه تحقیق

تاریخچه بهداشت روانی:
اگر چه وجود بیماری های روانی در جوامع مختلف از قرنها پیش مورد تأیید قرار گرفته است اما در طی قرن حاضر که روشهای آماری برای برآورد نمودن حجم‌این مشکلات مورد استفاده قرار گرفت.
در قرن 19 علوم و تکنولوژی پیشرفت قابل توجهی کرد و انقلابات اجتماعی زیادی بوجود آمده و بعلّت تحوّلات اجتماعی، علم پزشکی جزو علوم انسانی و روان شناسی و مسایل روانی بعلت پیدایش دانشگاهها مسئله روز شد و مکاتبات مختلف علمی‌در زمینه روانپزشکی و روان شناسی بوجود آمد که به علّت گستردگی آنها از ذکرشان صرف نظر می‌شود. ولی نتیجه کلی آنها پیدایش روانیزشکی به شکل امروزین است.
به منظور انجام‌این تحولات در سال 1930 اولین کنگره بین المللی بهداشت روان با شرکت نمایندگان 50 کشور در آمریکا تشکیل شد و بعلت بروز جنگ جهانی دوم تشکیل کنگره های بعدی به تعویق افتاد و نهایتاً در سال 1948 سومین کنگره بین المللی بهداشت روان در لندن تشکیل و اساس فدراسیون جهانی بهداشت روانی بینانگذاری شد و در همان سال‌این فدراسیون به عضویت رسمی‌سازمان یونسکو و سازمان جهانی درآمد. (میلانی فر، بهروز،‌بهداشت روانی،‌انتشارات رشد سال 1372)
در قرن بیستم با امروزین شدن رشته های مختلف علمی‌دانش همه گیر شناسی نیز تحول پیدا کرده و شیوه هایی جهت بررسی وتحقیق بیماریها ابداع شد که با گذشت زمان‌این شیوه ها نیز تکامل یافته و کاملتر شد.
بر همین منوال نتایج مختلفی که در طی دوره های زمانی مختلف و یا در مکانهای مختلف بدست آمده با همدیگر مغایرت دارند و در‌این زمینه تحقیقات دیگری جهت جمع بندی و نتیجه گیریهای کلی بر روی تحقیقات قبلی آمده صورت گرفته که از آن جمله می‌توان کاردورنوند (Dohrenwend) اشاره کرد.
وی در مروری که بر مطالعات همه گیر شناسی اختلالات روانی،‌این مطالعات را به سه گروه تقسیم می‌کند:
گروه اول ؛ اکثراً در نیمه اول قرن 20 و قبل از وقوع جنگ جهانی دوم صورت گرفته است محققین‌این دوره در زمینه یابی در جامعه بیشتر به گزارشهای مراکز درمانی، پرونده های بیماران و اطلاع دهندگان کلیدی متکی بوده اند .
گروه دوم ؛ به دنبال جنگ جهانی انجام گردیده و همانند بیشتر مطالعات انجام شده در کشورهای اروپایی و آسیا یک روانپزشک و یا تیم تحقیق با تمام افراد مصاحبه کرده و تشخیص موارد بر اساس مصاحبه داده شده است دورنوفد درمقایسه مطالعات انجام شده قبل و بعد جنگ جهانی دوم مطرح نمود که میانگین شیوع انواع اختلالات روانی در 16 بررسی دوره اول برابر 6/3% ودر 60 تحقیق دومین دوره 20% بوده است.
سومین گروه شامل مطالعات همه گیر شناسی در طی دو دهه گذشته بوده که از اواخر سالهای دهه 1970 شروع شد و محققین سعی نمودند او از وسایل و ابزارهای معتبر و استاندارد و مصاحبه های بالینی بر اساس ملاکهای تشخیص طبقه بندی ها استفاده نمایند.
در مطالعات بدست آمده از مرور مطالعات همه گیر شناسی اختلافات روانی در کشورهای مختلف جهان که در آنها از آزمونها و ارزیابی بالینی استفاده شده ـ میزان شیوع اختلالات بین 40 ـ 10% در نوسان بوده است (باقریو عباسی و همکاران، بررسی همه گیر شناسی اختلالات روانی در مناطق روستایی یزد. فصلنامه اندیشه و رفتار سال اول شماره یک 1373 ص 42ـ32) بخشی از تفاوتهای موجود به روش شناسایی بیماران مربوط می‌شود. بهره گیری از روشهای پژوهشی یکسان و آزمونهای غربالگری معتبر و پایا روش کاملاً مناسبی برای از میان برداشتن تفاوتهای یاد شده به نظر می‌رسد.
به کاربردن‌این آزمونها دارای برتریهایی به شرح زیر است:
1- به تعد اد بیشتری از آزمودنی ها می توان دست یافت.
2- روش نسبتاً ارزانی است و وقت گیرنیست.
3- این آزمونها عینی هستند و نمره گذاری بر قضاوت ذهنی آنها متکی نمی‌باشد.
4- مشکلات مربوط به بهره گیری از ملاکهای متفاوت بین مصاحبه گران وجود ندارد.
قبل از آنکه در مورد اطلاعات اخیر که با استفاده از شیوه های روش شناختی جدید استاندارد شده صورت گرفته بپردازیم لازم است توضیح مختصری نسبت به ابزارهای تحقیق طراحی شده جدید و ویژگیهایی که بایستی داشته باشند و مسایل و موانع خاصی که در جهت طرح‌اینگونه ابزراها در رابطه با بیماریهای روانی وجود دارند ارائه گردد.
برای اندازه گیری و تعیین ویژگی پدیده های هر شاخه علمی‌روشهایی بوجود آمده است. در مقایسه با سایر رشته های طب بعلت آنکه بیماریهای روانی را نمی‌توان با پارامترهای زیست شناسی و فیزیولوژیکی مانند فشار خون و آنالیز ادراری مورد ارزیابی قرار داد و روانپزشکی در وضعیت نامساعدی بسر می‌برد در نتیجه پژوهشها بسمت استفاده از معیارهای بنام مقیاس مدرج (RatinGscal) که به منظور تبدیل علایم بالینی یک شخص در یک مقطع زمانی و یا تکمیل اطلاعات بیماری معاینه فیزیکی شده است بکار می‌رود. چنین کاربردهایی هم برای مراقبتهای بالینی و هم مقاصد پژوهش می‌تواند مهم باشند اگر چه بیشتر برای مقاصد پژوهش کاربرد یافته اند.
از بین هزاران ابزار مختلف طراحی شده که هر کدام مزایا و معایبی را برای خود دارا هستند پژوهشگران مجبورند یکی را برای خود انتخاب کنند برای آنکه ابزار انتخاب شده برای مقاصد تحقیق کامل باشد وجود بعضی از ویژگیها در آن را بایستی در نظر داشت .
میزان توانایی انتقال اطلاعات ثابت و قابل تجدید یک ابزار را پایایی (riability) آن تست می‌گویند که می‌تواند به طرق مختلف مشخص شود. وقتی یک ابزار یک بعد خاصی مثلاً ضریب هوشی با شدت افسردگی باشد پایایی آن به صورت ضریب همبستگی یا (r) که عددی از صفر تا یک است نشان داده می‌شود.
که نمره صفر به معنای آن است که ابزار در افتراق آن یک مورد از دیگری ناتوان است و نمره 1 به معنای آن است که نمرات بدست آمده توسط پایا ثابت است.
آزمونهای دیگر مانند ابزارهای تشخیصی سعی دارند که فرد موردآزمون را در یک گروه تشخیص خاص قرار دهند و برای نشان دادن پایایی‌این گونه ابزارهای قیاسی بیشتراز ضریب کاپا (k) استفاده می‌شود و‌این ضریب بیانگر‌این واقعیت است که میزان زیادی از توافق بواسطه شانس حاصل می‌شود. ضرایب بالای 80 دردص برای آزمونها ضرایب خوبی محسوب می‌شوند. ضریب کاپای بالای 75% بعنوان عالی و زیر 40% به عنوان ضعیف تلقی می‌شود.
اعتبار یا ValiDitty یک تست شاخص کارایی آن است که در رابطه با قدرت نسبی آزمونی که برای اندازه گیری خاصی طرح شده است داده می‌شود.
ارزش یک آزمون برای یک محقق توسط اعتبار آن مشخص می‌شود اگر چه یک آزمون بدون پایایی نمی‌تواند معتبر باشد ولی واقعیت امر آن است که پایا نمی‌تواند گویای اعتبار آزمون باشد.
به عنوان مثال یک آزمون ممکن است دارای سیستم نمره بندی که حاوی قواعد نسبتاً ساده‌ای است مانند بخش پدیده های بالینی که به منظور اندازه گیری آن طراحی شده ناتوان خواهد بود.
آزمونهای روانپزشکی دارای شباهتهای مهمی‌با آزمونهای روانشناسی می‌باشند. اختلاف‌این دو چندان روشن نبودند و اغلب نیز نیازی به افتراق نیست. بعلا وه آزمونهایی مانند Scl90,MMPI برای هر دو منظور به کار می‌رود آزمونهای خود ارزیاب (SelfratinG) نقش مهمی‌در ارزیابی آسیب های روانی دارند. اولاً آنها از نظر آنکه به زمان و نیروی انسانی کمتری نیاز دارند اقتصادی بوده و به همین جهت برای مطالعات غربالگریبا پژوهشهای همه گیر شناسی قابل استفاده هستند. بعلاوه آنها نسبت به آزمونهایی که توسط مصاحبه گر تکمیل می‌شوند دارای سوالات بیشتری بوده و همچنین برای موضوعاتی که ممکن است نسبتاً کمتر رخ بدهند می‌توانند غربالگیری کنند.
آزمونهای خود ارزیابی همچنین در سنجش مسائلی که مربوط به وضعیتهای درونی خود هست نیز سودمند هستند‌این آزمونها دارای معایبی می‌باشند برای مثال ارزیابی پایایی آنها مشکل است. بیمارانیکه از وضعیتهای پاتولوژیک شدید رنج می‌برند نیز ممکن است فقط آنرا تکمیل کنند برخی از مطالعات انجام شده به منظور مقایسه آزمونهای خود ارزیابی با آزمونهای که توسط مصاحبه گرتکمیل میشودنیز نسبت به توافق پایین را گزارش کرده اند وجود و یا عدم وجود علایم را بیمار ممکن است منصفانه و دقیق پاسخ دهد ولی برای دادن نمره به شدت علایم ممکن است مشکل داشته باشد.
بعلاوه بیماران که بینش ضعیفی نسبت به بیماری خود دارند ممکن است از نشانه های وجود بیماری در خود غافل باشند.
scl-90
این پرسشنامه در ارزیابی طیف وسیعی از سایکوپاتولوژی ها در افراد به بیماری های مختلف استفاده شده است‌این آزمون شامل 90 سوال است که می‌تواند در کمتر از نیم ساعت تکمیل شود. انواع کوتاه تر آن نیز طراحی شده است که شامل 71 با 64 یا 58 سوال است. سیستم نمره بندی در scl-90 شامل نه گروه علایم است که شامل:‌
جسمی‌سازی ـ وسواس اجبار ـ حساسیت بین فردی ـ افسردگی ـ اضطراب ـ پرخاشگری ـ ترسهای مرضی ـ افکار پارانوید و وران پریشی می‌باشد و همچنین سه اندکس کلی دارد.
تمرکز بر وضعیت جاری فرد است هر سوال بسته به شدت آن از 4ـ1 نمره ندی می‌شود. آزمون فوق در مطالعات درمانی مختلف بکار برده می‌شود که معمولاً اسکینر و فرنی و افسردگی بوده است و اعتبار آن به خوبی ثابت شده است.
پرشنامه سلامت عمومی‌GHO:
این ابزار به طور وسیعی به منظور نحوه اندازه گیری با الگوی بیماریهای روانی در جمعیتها بکارگرفته شده است. اشکال مختلف آن وجود دارد و برای تکمیل نوع 60 آن نیاز به 12-10 دقیقه وقت است در هر سوال از جهت داشتن علامت خاصی در چند طی هفته اخیر مورد سوال.اقع می‌شود و پاسخ های مثبت نمره کلی GHO را تعیین میکند. تحقیقات چندی در جهت ارزیابی اعتبار آن صورت گرفته و حاکی از آنست که در مجموع و به حق‌این پرسشنامه دارای حالت و ویژگی در تعیین وجود سایکو پاتولوژی است.

(POMS):‌
این پرسشنامه اساساً برای پژوهش در بیماران نوروتیک طراحی شده است و گاهی در پیگیری افسردگی و اضطراب طیف وسیعی از اقدامات بکاررفته است. فرد موضوع سوالات را از نظر شدت به صورت چهار نمره‌ای پاسخ می‌دهد و‌این آزمون در زمینه تنش ـ خشم ـ افسردگی ـ توان و خستگی نمره بندی شده است.
در مروری بر مقالات که در طی سه دهه گذشته انجام شده نشان می‌دهد که میزان شیوع اختلالات روانی در کشورها و فرهنگ های مختلف به علت تفاوت در روشهای نمونه گیری ـ متنوع بودن ابزارهای مورد استفاده تکنیکهای مختلف مصاحبه و نوع نظامهای طبقه بندی متفاوت گزارش گردیده است.
مطالعات متعددی تا کنون در کشورهای مختلف جهان در زمینه عوامل موثر بر سلامت روانی دانشجویان، نحوه سازگاری با محیط دانشگاه و بیماریهای روانی در آنها انجام گرفته است از جمله در زمینه جدایی از والدین و سازگاری با محیط دانشگاه و نحوه برخورد با استرسهای محیطی (رتکا 1990) ولج موس وبتر (1991) کنی و دونالدسون (1991) پسی لی (1990) افسردگی و اضطراب دانشجویان (ابراهیم 1990 ـ اهدی 1368 ـ سلیمان پور 1369 ـ فلاحی (1370) و در مورد سلامت روانی (چان و همکاران 1983) گراتئز 1991، باهار و همکاران 1992) مطالعات مختلفی در دسترس می‌باشد.
همچنین کافی. بوالهری و پیروزی (1373) در بررسی وضع تحصیلی و سلامت روانی دانشجویان ورودی سال تحصیلی 73ـ72 چهار دانشکده علوم فنی ـ هنر ـ ادبیات دانشگاه تهران که با استفاده از آزمون scl-90-R انجم گرفت نشان دادند که در بدو شروع تحصیل از نقطه نظر سلامت روانی بین دانشجویان تهرانی و شهرستانی،‌دانشجویان دختر و پسر، دانشکده ها سهمیه قبولی پذیرفته شدگان تفاوت مهنی داری وجود ندارد. در‌این بررسی میانگین نمره دانشجویان شهرستانی در تمام ابعاد آزمون به استثنای پرخاشگری بیش از دانشجویان تهرانی بود. نمره کل آزمون دانشجویان پسر بالاتراز دانشجویان دختر بوده اما تفاوت معنی داری بین آنها مشاهده نگردیده است (کافی و همکاران بررسی وضع تحصیلی و سلامت روانی گروهی از دانشجویان ورودی 73ـ72 دانشگاه تهران انتشارات واحد پژوهش دفتر مشاوره دانشجویی دانشگاه تهران)
در تحقیقی که توسط باقری و همکاران در سال 1373 به منظور بررسی وضعیت سلامت روانی دانشجویان ورودی دانشگاه تهران صورت گرفته از فرم 12 سوالی که‌این پرسشنامه استفاده شده است که میزان اختلالات روانی 5/16% گزارش شده است در‌این تحقیق 2321 نفر از دانشجویان پذیرفته شده بطور تصادفی از بین 4100 دانشجو انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند که نتایج حاصله تحقیق حاکی از آن بوده است که 30% پذیرفته شدگان از احساس غمگینی و افسردگی و 8/26% از تحت استرس بودن ر رنج بونده اند 3/ 4 % آنها سابقه بیماریهای عصبی روانی را در گذشته خود ذکر و همچنین پذیرفته شدگان که با اولین بار و بیش از سه بار حضور در کنکور سراسرس به دانشگاه راه یافته اند از نقطه نظر سلامت روانی تفاوت معنی داری مشاهده می‌شود.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

عمده‌ایراد وارده به تحقیق فوق آن است که چون مطالعه‌ای در زمینه ارزیابی اعتبار روانی آزمون G11Q12 صورت نگرفته لذا نتایج بررسی فوق از اعتبار چندانی برخوردار نبوده و همچنین نمی‌توان آن را به جوامع دیگر تعمیم‌داد (باقری عباسی ـ همکاران، بررسی وضعیت سلامت روان دانشجویان ورودی سال تحصیلی 74ـ73 دانشگاه تهران. فصلنامه اندیشه و رفتار سال اول شماره چهار، 374 صفحه 39ـ20
بالاهنگ و همکاران د رمطالعه‌ای که با استفاده از GHQ در شهر کاشان در سال 74 داشته اند میزان شیوع اختلال روانی را 75/23 گزارش کرده اند.
آنها بعداز غربالگری استفاده از سیاهه مصاحبه بالینی بر اساس ملاکهای تشخیص DSM-3-R تنظیم می‌شود افراد مشکوک را مورد بررسی قرار می‌دهند و در نتیجه اعتبار و پایایی پرشنامه فوق نیز تعیین می‌شود. براساس تحقیق فوق میزان شیوع اختلالات خلقی 75/11% و اختلال اضطراب 08/8% برآرود شده. همچنین ارتباط معنی داری بین متغیرهای سن و جنس ـ تحصیلات ـ وضعیت تاهّل ـ وضعیت اشتغال و سابقه بیماری روانی در خانواده فرد مورد بررسی یا میزان ابتلای‌ایشان به بیماری روانی گزارش کرد و در بررسی پایایی پرسشنامه سلامت عمومی‌28 سوالی با روش بازآزمایی معنی داری را بالاتر از 001/0 نشان دادند. حساسیت 88% و ویژگی 78% برای مردان با نقطه برش 22 و حساسیت 88% و ویژگی 79% برای زنان با نقطه برش 21 عنوان شد. همچنین شیوع اختلالات 5/31% و برای مردان 2/15% گزارش نمودند (بالاهنگ ـ و همکاران، بررسی همه گیر شناسی اختلال روانی در شهر کاشان ـ فصلنامه اندیشه و رفتار، سال دوم، شماره 4 ـ1375 ص 27ـ19

  • 1
دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید